De Onderwijsinspectie voert grondige onderzoeken uit op middelbare scholen zoals het Stedelijk Dalton College Alkmaar. Tijdens deze bezoeken observeren inspecteurs klassikale lessen, voeren gesprekken met docenten en evalueren de onderwijsaanpak van de school. Op basis van deze observaties wordt een oordeel gevormd over de onderwijskwaliteit. Het toetsingskader van de Inspectie definieert de criteria voor kwaliteitsbeoordeling. Hierin staat nauwkeurig beschreven waarop de Inspectie let en wanneer het onderwijs als voldoende wordt beschouwd. De focus ligt op de effectiviteit van de leerstofaanbieding, de doelmatige inzet van lestijd en de mate waarin leerlingen de leerdoelen behalen. Daarnaast beoordeelt de Inspectie de didactische vaardigheden van docenten, de monitoring van leerlingprestaties en de mate van concentratie en betrokkenheid van leerlingen tijdens de lessen. Voor het beroepsonderwijs wordt ook de kwaliteit van de stage-invulling kritisch bekeken. Tevens wordt nagegaan of leerlingen met specifieke behoeften de benodigde ondersteuning ontvangen. De Inspectie analyseert de leerresultaten om te bepalen of leerlingen adequaat worden voorbereid op vervolgonderwijs of een toekomstige carrière. Bij geconstateerde tekortkomingen wordt intensiever toezicht ingesteld totdat de kwaliteitsverbeteringen zijn gerealiseerd. Elke school wordt minimaal eens per vier jaar bezocht, ongeacht eventuele risico-indicaties. Sinds 2007 hanteert de Inspectie een risicogericht toezichtmodel. Jaarlijks wordt per school beoordeeld of er risico's zijn voor de onderwijskwaliteit. Deze risicoanalyse baseert zich op diverse factoren, waaronder de onderwijsopbrengsten (zoals examenresultaten en instroom-/uitstroomgegevens), signalen (zoals klachten en negatieve media-aandacht) en de jaarstukken van de school (zoals de schoolgids en financiële rapportages).