De Onderwijsinspectie voert grondige onderzoeken uit op scholen zoals het Van der Meij College, onderdeel van OSG Willem Blaeu in Alkmaar. Tijdens deze onderzoeken observeren inspecteurs klassikale lessen, spreken ze met docenten en evalueren ze de onderwijspraktijken. Op basis van deze bevindingen wordt een oordeel gevormd over de kwaliteit van het onderwijs dat leerlingen ontvangen. Het toetsingskader van de inspectie bepaalt de criteria voor kwaliteitsbeoordeling. De focus ligt op de effectieve aanbieding van lesstof, de beschikbare lestijd en de doelmatige inzet hiervan. Er wordt gekeken naar de kwaliteit van de uitleg door docenten, de monitoring van leerprestaties en de mate waarin leerlingen geconcentreerd en met plezier leren. Voor het beroepsonderwijs wordt tevens de stage-inrichting beoordeeld. Daarnaast controleert de inspectie of leerlingen met speciale behoeften de benodigde ondersteuning krijgen. Een belangrijk aspect is de voorbereiding op vervolgonderwijs of een toekomstige loopbaan, getoetst aan de leerresultaten. Bij geconstateerde tekortkomingen volgt intensiever toezicht totdat verbetering is gerealiseerd. Elke school, inclusief OSG Willem Blaeu, wordt minimaal eens per vier jaar bezocht door de Inspectie, ongeacht signalen van risico's. Sinds 2007 hanteert de Inspectie een risicogericht toezicht. Jaarlijks worden potentiële risico's voor de onderwijskwaliteit geanalyseerd door te kijken naar opbrengsten (zoals examencijfers en doorstroomgegevens), signalen (zoals klachten en media-aandacht) en jaarstukken (zoals de schoolgids en financiële verslagen).